Категория: Рўза ва Рамазон

Қазо ва каффорат вожиб бўладиган ҳолатлар

Ким икки йўлдан бирига жинсий яқинлик қилса ёки унга яқинлик қилинса, рўзаси бузилади.
Бунда манийнинг нозил бўлиши ёки бўлмаслигининг эътибори йўқ. Эркаклик олатининг бош қисми иккинчи тарафнинг олди ёки орқа йўлига кирса бўлди.

Категория: Рўза ва Рамазон

Қазо ва каффорат

САВОЛ: қазо рўзаларни тутаётганлар қандай ният қиладилар?
ЖАВОБ: қазо рўзаларни тутаётганлар субҳи содиқдан аввал ният қилиб олишлари, ниятида қайси рўза, қайси куннинг қазосини тутаётганини таъйин қилиши шарт. Ифторлик чоғида қилинган “эртага ҳам қазо тутаман ёки эртага қазо тутишни ният қилдим” каби ният қилиш ҳам эътиборли. Қазоси кўпайиб кетса ёки кунлари эсида бўлмаса “энг аввал зиммамга вожиб бўлган Рамазоннинг қазосини ёки энг охирги зиммамга вожиб бўлган Рамазоннинг қазосини тутишни ният қилдим” деса кифоя қилади.  Умдатул-Фиқҳ

Категория: Рўза ва Рамазон

Қарздорнинг закоти

Савол: Бир кишининг нисобга етадиган маблағи бўлиш билан бир қаторда қарзи ҳам бўлса, нима қилади?
Жавоб:

فَلَا زَكَاةَ عَلَى مُكَاتَبٍ وَمَدْيُونٍ لِلْعَبْدِ بِقَدْرِ دَيْنِهِ فَيُزَكِّي الزَّائِد إنْ بَلَغَ نِصَابًا

“Китобат қилинган қул ва бандадан қарздорга қарзини миқдорича молидан закот вожиб бўлмайди. Қарзидан ортган моли нисобга етса, ундан закот чиқаради” (Роддул муҳтор).

Қарзлар икки қисмга бўлинади: Аллоҳ таоло томонидан талаб қилинган қарзлар, Бандалар томонидан талаб қилинадиган қарзлар.

Категория: Рўза ва Рамазон

Саҳарлик ва ифторлик

Савол: саҳарлик қилиш қандай амал?
Жавоб: саҳарлик қилиш мустаҳаб амалдир. Саҳарлик қила олмаган киши субҳи содиқдан то қуёш ботгунча ҳеч нарса еб-ичмасдан рўза тутса рўзаси дуруст бўлаверади. Рамазон рўзаси бўлсин ёки нафл рўза барибир.

التَّسَحُّرُ مُسْتَحَبٌّ

Саҳарлик қилиш мустаҳабдир. (Фатавои Ҳиндия).

Категория: Рўза ва Рамазон

Рўзага оид дақиқ масалалар

САВОЛ: Рўзанинг рукни қайси?
ЖАВОБ: намоздаги қиём, қироат, рукуъ, сажда каби рўзадаги рукн ўзини еб-ичиш, яқинликдан сақлашдир. Умдатул-Фиқҳ
САВОЛ: Рўзани ният қилиш қандай амал ҳисобланади?
ЖАВОБ: ният рўзани рўза бўлиши учун шартдир. Агар еб-ичишдан, яқинликдан ўзини тўхтатса-ю, ният қилмаса рўза рўза бўлмайди.
Баъзилар ҳайз ва нифосдан пок бўлишни адо қилиш учун вожиб бўлган шартлар қаторига қўшмай, рўзани дуруст бўлиши учун шарт қилганлар.
Умдатул-Фиқҳ

Категория: Рўза ва Рамазон

Рўза тутишга ожиз бўлиш

Биз рўза тутишдан ожиз бўлишини иккига бўлиб ўрганамиз.
1 – Тоифа рўзани Рамазонда очиб, кейин қазосини тутиб беради. Булар тузалиши умид қилинадиган бемор ва мусофирдир. Бу ҳақда Аллоҳ, Бақара сураси, 185–оятида шундай марҳамат қилган:

فَمَن شَهِدَ مِنكُمُ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ وَمَن كَانَ مَرِيضًا أَوْ عَلَى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِّنْ أَيَّامٍ أُخَرَ يُرِيدُ اللّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَلاَ يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ
“Сиздан ким шу ойда ҳозир бўлса, бас, унинг рўзасини тутсин.

Категория: Рўза ва Рамазон

Закот олувчиларнинг сифатлари

   Закот олишга ҳақлилар

Савол: Закот олишга лойиқ бўлган кишилар кимлар?
Жавоб:

إِنَّمَا الصَّدَقَاتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَاكِينِ وَالْعَامِلِينَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِي الرِّقَابِ وَالْغَارِمِينَ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ وَابْنِ السَّبِيلِ فَرِيضَةً مِنَ اللَّهِ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ

Категория: Рўза ва Рамазон

Фидя

Ислом шариатида буюрилган маълум бир амал ўрнига мол сарфлаш «фидя» дейилади. Бунинг учун шариатда кўрсатилган узрли сабаблар мавжуд бўлиши лозим. Масалан, Рамазон ойи рўзасини узрли сабаблар туфайли тута олмай қолганлар бунинг учун фидя берадилар.
Исломда инсонни унинг тоқатидан ташқари ишга таклиф қилиш йўқ. Масалан, Аллоҳ таоло рўза фарз қилиниши билан бирга

Категория: Рўза ва Рамазон

Рўза шартлари

Рўзанинг фарзлари ейиш, ичиш ва жимоъни субҳи-содиқдан қуёш ботгунча тарк қилмоқ ва ниятдир. Рўза дастлаб фарз қилинган вақтда ифтор вақти қуёш ботгандан хуфтон вақтигача эди. Хуфтон вақтигача ифтор қила олмай, жинсий яқинлик қила олмай ухлаб қолган кишига янаги ифтор вақтигача таом, шароб ва хотин ҳаром қилинган эди. Кейин мазкур ҳукм насх қилиниб, қуёш ботгандан то тонг отгунча таом емоқ, шароб ичмоқ ва жинсий яқинлик жоиз бўлган. Бунга улуғ саҳобалар ҳаётида бир неча воқеалар содир бўлгани сабаб бўлган.

Категория: Рўза ва Рамазон

Рўзанинг тарифи ва фазилати

“Рўза” арабчада “Савм” дейилиб луғатда бир нарсадан ўзини тиймоқ, сақланмоқ маъноларини билдиради. Шариат истилоҳида эса, тонг отгандан то қуёш ботгунча ният билан рўзани очувчи нарсалардан ўзини тиймоқдир. Рамазон ойи рўзасини тутмоқ 2 – ҳижрий санада фарз қилинган.
Рамазон рўзасининг инсон учун фойдалари жуда ҳам кўп. Булар: 1 – Рўза тутган кишининг тақводорлиги ошади. Аллоҳ рўза оятининг охирида: “Шоядки, тақво қилсангиз”, деган. Аллоҳнинг “шоядки” дегани “албатта” маъносидадар.